Leren fietsen begint met de kans om te oefenen
Kinderen leren fietsen vooral door het gewoon te doen. De meeste kinderen hebben daar weinig extra hulp bij nodig, maar wel voldoende kansen om te oefenen. Denk aan een fiets en aanmoediging van ouders of anderen in de directe omgeving. Een loopfiets helpt daarbij beter dan zijwieltjes, omdat kinderen zo eerder balans en stuurvaardigheid ontwikkelen.
Toch krijgt niet ieder kind die kans. Kinderen die motorisch minder vaardig zijn of minder kansen krijgen om te oefenen, lopen achter. Ook praktische zaken spelen een rol, zoals geld voor een geschikte (loop)fiets en ouders die zelf niet fietsen.
Slechts een kwart fietst dagelijks naar school
Basisschoolleerlingen (4–11 jaar) die kunnen fietsen, pakken lang niet allemaal dagelijks de fiets. Slechts een kwart fietst elke dag naar school. Iets meer dan de helft gaat wel elke dag op een actieve manier naar school. Dit kan bijvoorbeeld lopend of steppend zijn. De fiets blijft opvallend vaak staan.
Samenspel van factoren bepaalt of een kind naar school fietst
Of een kind naar school fietst, hangt af van meerdere factoren tegelijk:
Natuurlijk moeten kinderen het kunnen: fietsvaardigheden en verkeerskennis zijn belangrijk, vooral op jonge leeftijd.
Ook de fysieke omgeving speelt mee. Goede fietspaden en veilige oversteekplekken helpen, terwijl drukke wegen en lange afstanden ouders terughoudend maken.
Daarnaast speelt de sociale omgeving een rol. Kinderen stappen vaker op de fiets als ouders, scholen en buitenschoolse opvang hen aanmoedigen, en als vriendjes en klasgenoten dat ook doen. Ook stappen zij vaker op de fiets als vriendjes en klasgenoten dat ook doen.
Tegelijk ervaren ouders praktische drempels, zoals tijdsdruk of het combineren van verschillende schoolroutes binnen één gezin.
Motivatie van kinderen en ouders helpt ook om vaker de fiets te pakken. Maar dit is niet doorslaggevend. Naast willen fietsen moeten kinderen ook kunnen fietsen en een omgeving hebben die dit ondersteunt.
Samenwerking nodig om fietsen te stimuleren
Het stimuleren van leren fietsen en naar school fietsen vraagt om een brede aanpak van meerdere factoren tegelijkertijd en waarin meerdere partijen samenwerken. Zorg voor steun van ouders en genoeg kansen om te oefenen om fietsvaardigheden vroeg aan te leren. Investeer in veilige fietsroutes en beperkt autoverkeer rondom scholen. En ondersteun ouders praktisch, bijvoorbeeld door fietsgroepen te faciliteren. Maak fietsen zichtbaarder en leuker voor kinderen, zodat het normaal wordt.